Artikelen
“Urban Houses”: Stedelijke voorzieningen voor en door jongeren

ARTIKEL

Janny Donker beschreef ‘urbans’ al in haar tweedelige rapport, waarin ze verslag doet van haar grondige speurtocht naar de beoefening van de urban kunsten in Noord-Brabant: DJ-ing, rap, graffiti, breakdance, skate, BMX maar ook bijvoorbeeld mode, video en fotografie. Urban culture blijkt enorm te leven onder jongeren in Noord Brabant en is overal versnipperd terug te vinden: jongerencentra, cultuurplekken, op straat, achterzaaltjes en zolderkamers. Ze pleit ervoor om urban culture letterlijk een eigen plek te geven zodat het tot volle bloei kan komen.
foto: Boudewijn Bolman

Rondom skateparken vind je eerste aanzetten tot zo’n ‘urban house’. Daar vind je jongeren die vanuit passie en met ondernemerschap een eigen plek hebben gecreëerd om bezig te zijn met urban sports en urban culture. Soms begint dat in een gekraakte loods maar inmiddels groeien ze uit tot stedelijke faciliteiten waar alle lagen van de bevolking gebruik van maken. Denk aan voorzieningen zoals een skatepark, workshopruimtes, oefenruimtes voor bandjes, opnamestudio, podium, graffiti-muur, winkel met kunst- en sportbenodigdheden, houtwerkplaats, kantoren en werkruimtes.

De organisaties professionaliseren, platformen worden opgezet, er wordt aangehaakt bij sportbonden en vanuit de gemeentes worden de initiatieven steeds actiever ondersteund. Als we het hebben over de toekomst van deze ‘urban houses’ is het belangrijk ook naar het verleden van bestaande culturele en sportinstellingen te kijken. Deze zijn veelal gegroeid uit een particulier, of zo u wil grassroots initiatieven zoals poppodia vanuit jeugdhonken met podium en gemeentelijke centra voor de kunsten vanuit kleine particuliere kunstscholen. Subculturen zoals jazz en popmuziek werden volwassen, zelfs mainstream en eisten hun plek in de infrastructuur op. Zo zal het ook gaan met de urban culture.

Drempel voor de doorgroei is dat voor de locaties gebruik gemaakt wordt van kortlopende gebruiksovereenkomsten. Op dit moment is er daardoor de unieke situatie dat in vier Brabantse steden gezocht wordt naar een nieuw onderkomen en de daarbij behorende financiering. Het gaat om Eindhoven, Den Bosch, Breda en Tilburg. Het helpt dan niet dat de urban culture een groezelig imago heeft. Door de raakvlakken met de  vele sectoren (sport, jeugd, welzijn en cultuur) kan er bovendien onduidelijkheid zijn over wie verantwoordelijk is binnen de gemeente. Het kan dan even duren totdat er een duidelijke kartrekker is en die moet soms de collega’s van de andere diensten nog overtuigen. Ook de sectoren economie (creatieve ondernemers) en ruimtelijke ordening/vastgoed (atelierruimtes en ontwikkeling spoorzones) zijn in sommige steden betrokken. In elk van de  Brabantse steden is er vanuit een ander domein een portefeuillehouder. Gevolg is dat ze in een enkel beleidsdomein in beleid opgenomen zijn, als ze al opgenomen zijn. Als ze niet (duidelijk) in het beleid opgenomen zijn en (nog) niet als onderdeel van de stedelijke of provinciale infrastructuur worden gezien, blijven ze als buitenstaander een achterhoede gevecht leveren om gemeentelijke of provinciale ondersteuning te krijgen.

Het belang voor gemeentes en provincie is velerlei: jongeren zijn er creatief (cultuur), sportief (sport) en ondernemend (economie) bezig. Hun betrokkenheid en het realiseren van hun passies geven hun focus en maken hun gelukkig (welzijn). De skateparken en de (inter)nationale wedstrijden worden breed uitgemeten in de media en trekken buitenlanders die een rondje langs de Brabantse parken doen (citymarketing). Ze zorgen voor hergebruik industrieel vastgoed en een levendige omgeving (gebiedsontwikkeling).

Kunstbalie vind urban houses zeer waardevol omdat ze de cultuurparticipatie van jongeren bevorderen en faciliteren. Waar de bestaande culturele sector vaak moeite heeft jongeren te bereiken en te betrekken zijn tegelijkertijd jongeren zelf volop aan het meedoen in ‘urban houses’. Daar zijn ze bezig met alles wat hun interesseert en kunnen ze het aanbod ook zelf vormgeven. Echter, de combinatie van tijdelijke, kortlopende locaties en onduidelijk plek in het beleid maakt dat deze ‘urban houses’ zeer kwetsbaar zijn.

Kunstbalie neemt daarom het initiatief om een bijeenkomst met alle betrokkenen te organiseren. Samen willen we onderzoeken welke oplossingsrichtingen er voor kunnen zorgen dat de ‘urban houses’ letterlijk en figuurlijk hun plek kunnen vinden in de infrastructuur van Brabant.

 

Discussiepunten

Financiering

Hoe kan er een gezonde dekking gevonden worden voor zowel de investeringskosten op de korte termijn als de exploitatiekosten op de lange termijn?

Wat zijn alternatieve manieren van financiering?

Kosten

  • Investeringskosten (verbouwing, verhuizing, inrichting, ...)
  • Exploitatiekosten (huur, verzekeringen, ...)

Dekking

  • Gemeente (sport, jeugd, cultuur, gebiedsontwikkeling, ...)
  • Provincie (Samen Leven: Samen Doen, Brabant Culturele Hoofdstad 2018, Regionale Economische ActieProgramma’s, ...)
  • Fondsen (VSB, DOEN, ...)
  • Eigen inkomsten (verhuur, entree, horeca)

Locatie

Wat is de ideale plek voor een ‘urban house’, voor zowel de gemeente als de gebruikers?

Hoe voorkom je dat je elke 5 jaar opnieuw veel tijd, geld en energie kwijt bent met het realiseren van een nieuwe lokatie?

Ruimte

  • afmeting,
  • bereikbaarheid,
  • betaalbaarheid,
  • eisen aan locatie (bv geluidsisolatie),

Continuïteit

Bouwtijd van skatebaan varieert van 3 maanden tot 2 jaar. Het is de moeite niet om dan voor een korte periode een nieuwe locatie te ontwikkelen. Huurtermijn of bruikleenovereenkomst minimaal 5 jaar.

Inbedding in infrastructuur

Hoe zorg je ervoor dat Urban houses onderdeel worden van de culturele infrastructuur, dat ze letterlijk op de culturele kaart gezet worden?

Hoe zorg je ervoor dat Urban houses opgenomen worden in beleid en structurele subsidie krijgen?

BRON

Artikelen
Artikel | Updated:
Gemeld door: Warner Werkhoven

POSTS

Casus
Warner Werkhoven | Casus | 7 years 37 weeks ago
Last comment:
Skateparken hebben zich ontwikkeld tot creatieve en sportieve clusters binnen de urban culture en hebben hun maatschappelijke waarde bewezen. Hun toekomst is alleen nog steeds onzeker door kortlopende afspraken mbt financiering en huisvesting en ze hebben organisaties die zwaar leunen op...

LINKS

DOCS

Brabant Urban Stad deel 1

Artikelen
Document

In opdracht van de Provincie Noord-Brabant  heeft Janny Donker van Stichting Los Bewegingstheaterwerkplaats een onderzoekstraject gedaan naar de stand van zaken in de urban arts in Brabant....

InhoudsTypen

Disciplines

Locaties